گاز آرگون امروزه به یکی از جایگزین‌های ایده‌آل برای دیگر انواع گازها در بخش‌های صنعتی تبدیل شده است. طبق برآوردهای صورت گرفته، ارزش جهانی بازار این گاز در سال 2021 درحدود 356 میلیون دلار بوده است و پیش‌بینی می‌شود این مقدار به رقم 505 میلیون دلار در سال 2030 برسد. رشد روزافزون بازار آرگون نشان دهنده اهمیت وافر آن است. از این رو، در این مقاله به این گاز و موضوعات مختلفی پیرامون آن می‌پردازیم.

گاز آرگون چیست و چگونه تولید می‌شود؟

آرگون Argon (Ar) گازی بی‌اثر یا خنثی می‌باشد و به‌عنوان یکی از انواع گازهای نجیب قرار گرفته در گروه 18 جدول تناوبی به شمار می‌آید. جالب است بدانید این گاز در مقایسه با دیگر انواع گازهای نجیب بیشترین فراوانی را در سطح زمین برخوردار است و بیشترین کاربرد را در صنعت دارد. همانند بسیاری دیگر از گازها، آرگون فاقد هرگونه رنگ، مزه و بو است.

در رابطه با فراوانی این عنصر شیمیایی در جهان می‌توان گفت که آرگون، دوازدهمین عنصر فراوان در کیهان محسوب می‌شود. هم‌چنین، این گاز 288/1 درصد جرمی و 934/0 درصد حجمی از اتمسفر را تشکیل می‌دهد. سنگ‌ها یکی دیگر از منابعی هستند که می‌توان آرگون را در آن‌ها یافت.

بخش عمده‌ای از این گاز که در زمین توسط بشر مورد استفاده قرار می‌گیرد از زمان شکل‌گیری این سیاره و در اثر تجزیه ایزوتوپ رادیواکتیو پتاسیم 40 تولید شده است. نکته جالب در این‌جا این است که تولید گاز آرگون 40 از تجزیه پتاسیم 40 به عنوان روشی برای تعیین سن زمین استفاده می‌شود. علاوه بر منابع طبیعی، آرگون را می‌توان در مقیاس صنعتی از طریق تقطیر جزئی هوای مایع تولید کرد.

آرگون سه ایزوتوپ دارد که 40Ar بیشترین فراوانی (06/99 درصد) را در زمین دارد. جدول زیر ایزوتوپ‌های این گاز را نشان می‌دهد.

ایزوتوپ

جرم اتمی

فراوانی در زمین (درصد)

آرگون 36 (36Ar)

35/968

0/3336

آرگون 38 (38Ar)

37/963

0/0629

آرگون 40 (40Ar)

39/962

99/6035

تاریخچه گاز آرگون

تاریخچه کشف آرگون به سال 1894 برمی‌گردد زمانی که دو دانشمند بریتانیایی به نام‌های لرد رایلی Lord Rayleigh و سر ویلیام رمزی Sir William Ramsay این گاز را از هوا جدا کردند.

پیش از این و در سال 1785 هنری کاوندیش Henry Cavendish به کشف جالبی دست یافت و آن این بود که بیش از 120/1 قسمت از نیتروژن ممکن است حاوی برخی اجزای بی‌اثر یا خنثی باشد. دلیل نتیجه‌گیری او این بود که این بخش از هوا تحت هیچ شرایطی واکنش نمی‌دهد. کار کاوندیش فراموش شد تا اینکه لرد ریلی بیش از یک قرن بعد به این موضوع پی برد که چگالی نیتروژن تهیه شده از طریق حذف اکسیژن از هوا بیشتر از چگالی نیتروژن حاصل از تجزیه آمونیاک است.

رمزی برای کشف این موضوع تمام نیتروژن را به‌واسطه واکنش آن با منیزیم داغ و تشکیل منیزیم نیترید جامد از گازی که از هوا استخراج کرده بود (هوا به جز اکسیژن) حذف کرد. سپس او با گازی روبرو شد که هیچ واکنشی نشان نمی‌داد. علاوه بر آن، با مشاهده گروه‌های جدیدی از خطوط قرمز و سبز در طیف گاز به این نتیجه رسید که یک عنصر جدید است.

گاز سنگین‌تری که پس از حذف اکسیژن و نیتروژن از هوا باقی می‌ماند اولین گاز نجیبی بود که بر روی زمین کشف شد و به دلیل بی‌اثر بودن آن را آرگون، برگرفته شده از کلمه یونانی argos به معنای تنبل، نام‌گذاری کردند.

خطرات گاز آرگون

در کنار مزایای فراوانی که دارد، گاز آرگون می‌تواند با خطراتی همراه باشد و باید به نکات ایمنی پیرامون این گاز توجه داشت. در ادامه، مهم‌ترین خطرات آرگون آورده شده است:

خطر آرگون با استنشاق

استنشاق

تنفس بیش از اندازه گاز می‌تواند فرد را با علائمی مانند سردرد، صدای زنگ در گوش، سرگیجه، خواب آلودگی، بیهوشی، حالت تهوع، استفراغ و اختلال در حواس پنج گانه روبرو کند.

خطر آرگون با ناسازگاری‌ها

ناسازگاری‌ها

آرگون اساساً گازی بی‌اثر است و در شرایط عادی با هیچ ماده‌ای واکنش نمی‌دهد. از سال 2009 تاکنون تنها یک ترکیب از این گاز به نام آرگون فلوئوروهیدرید یافت شده است.

خطر آرگون با آتش‌سوزی

خطرات آتش‌سوزی

گاز Ar به دلیل خنثی بودن فاقد خاصیت اشتعال‌پذیری و انفجاری است. مخازن این گاز ممکن است در اثر قرارگیری درمعرض گرما و به دلیل افزایش فشار درون آن‌ها منفجر شوند.

خطر آرگون با تماس پوستی

تماس پوستی یا چشمی

تماس مستقیم گاز با پوست یا چشم باعث سرمازدگی و آسیب‌های ناشی از آن (قرمزی و گزگز) می‌شود.

خطر آرگون با اثرات محیط زیستی

اثرات محیط زیستی

آرگون در شرایط معمولی در هوا پخش می‌شود. این گاز برای زندگی گیاهی و جانوری و همچنین محیط‌های آبی ضرری ندارد.

آرگون: گازی تنبل یا ...؟

در یکی دیگر از مقالات به کاربرد گاز آرگون پرداختیم و متوجه شدیم این گاز به دلیل بی‌اثر بودن کاربردهای بسیار زیاد و متنوعی دارد. همچنین، در این مطلب بیان کردیم که آرگون گازی کاملاً بی‌خطر و ایمن است و خطری برای انسان و محیط زیست ندارد. پس، می‌توانید با خیالی راحت از آن استفاده کنید. اگر شما هم اطلاعاتی پیرامون این گاز تنبل اما پرکاربرد دارید می‌توانید از طریق بخش بیان دیدگاه‌ها با ما و خوانندگان به اشتراک بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سبد خرید
ورود

هنوز حساب کاربری ندارید؟

برای دیدن محصولات که دنبال آن هستید تایپ کنید.
جستجو
×